لرزهگیرهای دوربین عکاسی و فیلمبرداری (استابلایزرها) به طور کلی به چند دسته تقسیم میشوند که نحوه عملکرد متفاوتی دارند:

۱. لرزهگیرهای اپتیکال (OIS) و سنسور شیفت (IBIS)
این نوع لرزهگیرها بیشتر درون خود دوربینها یا لنزها تعبیه میشوند:
- لرزهگیر اپتیکال (OIS – Optical Image Stabilization): این سیستمها از ژیروسکوپها (حسگرهای حرکتی) برای تشخیص کوچکترین لرزشهای دست عکاس استفاده میکنند. اطلاعات به یک میکروکامپیوتر ارسال میشود و سپس عناصر لنز یا کل سنسور دوربین را در جهت مخالف لرزش حرکت میدهد. این حرکت مکانیکی به سرعت و پیوسته انجام میشود تا تصویر بر روی سنسور ثابت بماند و تاری ناشی از لرزش جبران شود.
- لرزهگیر سنسور شیفت (IBIS – In-Body Image Stabilization): این سیستم مشابه OIS عمل میکند اما به جای حرکت دادن یک یا چند عدسی در لنز، کل سنسور دوربین را حرکت میدهد.
۲. لرزهگیرهای الکترونیکی یا دیجیتال (EIS)
این لرزهگیرها بیشتر در موبایلها و برخی دوربینها وجود دارند:
- لرزهگیر الکترونیکی (EIS – Electronic Image Stabilization): این نوع لرزشگیری با استفاده از نرمافزار و پردازش تصویر پس از ضبط انجام میشود. دوربین، ناحیه وسیعتری از تصویر را ثبت کرده و سپس با تحلیل حرکت در فریمهای متوالی، لرزشها را تشخیص داده و ناحیه مرکزی تصویر را برش (Crop) و جابهجا میکند تا ویدئو یا تصویر نهایی ثابت به نظر برسد. مزیت آن این است که نیازی به سختافزار اضافی ندارد، اما ممکن است در نهایت باعث کاهش جزئی کیفیت یا زاویه دید شود.
۳. گیمبالها (Gimbal) یا استابلایزرهای موتوردار
گیمبالها دستگاههای خارجی هستند که برای تثبیت فیزیکی موبایل یا دوربین به کار میروند:
- گیمبال (Stabilizer Motorized): گیمبال یک ابزار مکانیکی-الکترونیکی است که با استفاده از موتورها و محورها (معمولاً ۲ یا ۳ محوره شامل: Pan برای حرکت چپ و راست، Tilt برای حرکت بالا و پایین، و Roll برای چرخش افقی) دوربین یا موبایل را در هر سه جهت تثبیت میکند.
- حسگرهای ژیروسکوپی و شتابسنجها حرکات و لرزشهای ناخواسته دست فیلمبردار را تشخیص میدهند.
- اطلاعات به کنترلکننده (میکروکامپیوتر) ارسال میشود.
- کنترلکننده به موتورهای براشلس (Brushless Motors) دستور میدهد تا دوربین را با سرعت بسیار بالا و دقت زیاد در جهت مخالف لرزش حرکت دهند و آن را ثابت نگه دارند.
- این فرآیند به طور پیوسته تکرار میشود و اجازه میدهد تا فیلمهایی صاف و “سینمایی” حتی در حین دویدن یا حرکتهای پیچیده ثبت شوند.

گیمبالها پیشرفتهترین نوع لرزهگیر فیزیکی هستند که برای فیلمبرداری حرفهای و حرکتی بسیار کاربردی میباشند.
در مورد نحوه عملکرد گیمبال دوربین و موبایل، این ویدئو میتواند نکات کاربردی بیشتری را در مورد تکنیکهای فیلمبرداری با گیمبال به شما نشان دهد.
سایت آموزشی الکترونیک و کامپیوتر اوپن مقاله های آموزشی الکترونیک و کامپیوتر و فن آوری