برای معرفی آیسی آپ امپ (Op-Amp) با ورودی و خروجی Rail-to-Rail و قیمت مناسب، باید به چند نکته توجه کنیم:
- “Rail-to-Rail” چیست؟
- ورودی Rail-to-Rail (RRI): به این معنی است که ورودی آپ امپ میتواند تا نزدیک ولتاژهای تغذیه (مثبت و منفی یا زمین) عمل کند. آپ امپهای معمولی در نزدیکی ریلهای تغذیه ورودی، عملکرد خطی خود را از دست میدهند.
- خروجی Rail-to-Rail (RRO): به این معنی است که خروجی آپ امپ میتواند تا نزدیک ولتاژهای تغذیه (مثبت و منفی یا زمین) نوسان کند. این برای کاربردهایی که نیاز به حداکثر دامنه خروجی دارند، بسیار مهم است.
- RRIO (Rail-to-Rail Input/Output): به آپ امپهایی گفته میشود که هم ورودی و هم خروجی Rail-to-Rail دارند. اینها معمولاً در کاربردهای تک-ولتاژ (Single Supply) که از یک منبع تغذیه واحد (مثلاً 0 تا 5 ولت) استفاده میکنند، بسیار مفید هستند.
- “قیمت مناسب” چیست؟
- قیمت “مناسب” میتواند بسته به تعداد خرید و محل خرید متفاوت باشد. معمولاً آیسیهای زیر ۱ دلار یا حدود ۱۰۰ هزار تومان در تعداد کم، میتوانند “مناسب” تلقی شوند.
برخی از آپ امپهای RRIO که معمولاً قیمت مناسبی دارند و کاربردهای عمومی خوبی ارائه میدهند، عبارتند از:
- سری OPA34x از Texas Instruments (مانند OPA342, OPA2342, OPA4342):
- این سری از آپ امپهای Rail-to-Rail CMOS برای کاربردهای کمهزینه، کممصرف و مینیاتوری طراحی شدهاند.
- قابلیت کار با تغذیه تک از 2.5 ولت به بالا را دارند.
- دارای پاسخ دینامیکی خوب و جریان ساکن (quiescent current) پایین هستند.
- در مدلهای تک (OPA342)، دوگانه (OPA2342) و چهارگانه (OPA4342) موجود هستند.
- قیمت آنها بسته به پکیج و تعداد میتواند متفاوت باشد، اما معمولاً در رده قیمتی مناسب قرار میگیرند. (مثلاً در Mouser، OPA2342UA در تعداد بالا میتواند حدود 1 دلار باشد).
- سری LMV3xx از Texas Instruments (مانند LMV321, LMV358):
- LMV321 یک آپ امپ تک کاناله Rail-to-Rail Output (RRO) با فرکانس 1 مگاهرتز است که قیمت بسیار پایینی دارد (گاهی کمتر از 0.2 پوند/دلار در تعداد بالا).
- LMV358 نسخه دوگانه LM321 است و همچنین خروجی RRO دارد و قیمت آن نیز مناسب است.
- باید توجه داشت که اینها فقط خروجی Rail-to-Rail دارند، نه ورودی. اگر ورودی شما نیاز به پوشش کل ریلها را دارد، شاید گزینه مناسبی نباشند.
- سری TSV91x و TSV99x از STMicroelectronics (مانند TSV911, TSV994):
- اینها آپ امپهای RRIO هستند که معمولاً قیمت رقابتی دارند.
- TSV911AIDBVRG4 یک آپ امپ تک کاناله 8 مگاهرتزی RRIO است که در Mouser با قیمتهای مناسبی پیدا میشود (حدود 0.37 پوند در تعداد بالا).
- TSV994AIPT یک آپ امپ چهارگانه 20 مگاهرتزی RRIO است که قیمت آن نیز مناسب است (حدود 0.9 پوند در تعداد ۱۰ تایی).
- سری MCP600x از Microchip (مانند MCP6001, MCP6002, MCP6004):
- این آپ امپها RRIO هستند و برای کاربردهای کمتوان و کمهزینه طراحی شدهاند.
- حداکثر ولتاژ تغذیه آنها معمولاً حدود 5.5 یا 6 ولت است.
- بسیار محبوب و ارزان هستند (گاهی کمتر از 0.5 دلار).
- TLV2371 از Texas Instruments:
- این یک آپ امپ RRIO است که در بین 2.7V و 16V کار میکند، پهنای باند 3MHz دارد و در پکیجهای تک، دوگانه و چهارگانه (TLV2371, TLV2372, TLV2374) موجود است.
- قیمت آن نیز مناسب است و به عنوان یک “workhorse” (آپ امپ کاری) شناخته میشود.
نکاتی برای انتخاب:
- ولتاژ تغذیه (Supply Voltage): مطمئن شوید که آپ امپ مورد نظر شما در محدوده ولتاژ تغذیه پروژه شما قرار میگیرد.
- پهنای باند (Bandwidth) و سرعت اسلو (Slew Rate): این پارامترها بستگی به نیاز فرکانسی سیگنال شما دارند. برای سیگنالهای صوتی یا کندتر، پهنای باند کمتر (مثلاً 1 مگاهرتز) کافی است، اما برای سیگنالهای سریعتر، به پهنای باند بیشتری نیاز دارید.
- جریان مصرفی (Quiescent Current): اگر پروژه شما باتریخور است و مصرف انرژی پایین برایتان مهم است، به این پارامتر توجه کنید.
- پکیج (Package): آپ امپها در پکیجهای مختلفی مانند DIP (برای برد بورد و پروژههای اولیه)، SOIC، SOT-23 و TSSOP (برای مونتاژ سطحی) عرضه میشوند.
- دقت (Precision): اگر به دقت بالایی نیاز دارید (مانند ولتاژ آفست ورودی پایین)، ممکن است مجبور شوید کمی هزینه بیشتری بپردازید. اما برای کاربردهای عمومی، اکثر گزینههای بالا مناسب هستند.
- موجودیت و قیمت در فروشگاههای محلی: حتماً قیمت و موجودی را در فروشگاههای آنلاین معتبر (مانند Mouser, Digi-Key, Farnell) و همچنین فروشگاههای محلی در کشور خودتان بررسی کنید.
با توجه به این نکات، میتوانید دیتاسیتهای مربوط به آیسیهای ذکر شده را بررسی کنید و بهترین گزینه را برای پروژه خود انتخاب کنید.
سایت آموزشی الکترونیک و کامپیوتر اوپن مقاله های آموزشی الکترونیک و کامپیوتر و فن آوری
