سایت آموزشی الکترونیک و کامپیوتر اوپن مقاله های آموزشی الکترونیک و کامپیوتر و فن آوری
مدار حذف کننده باتری (Battery Eliminator Circuit – BEC) یک رگولاتور ولتاژ الکترونیکی است که در تجهیزات باتریدار، بهویژه در مدلهای کنترل از راه دور (RC) مانند هواپیما، ماشین و هلیکوپتر، استفاده میشود. وظیفه اصلی آن تأمین یک ولتاژ ثابت و کمتر از ولتاژ باتری اصلی دستگاه، برای تغذیه زیرسیستمهای حساس مانند گیرنده (Receiver) و سرووها (Servos) است.
این مدار نیاز به استفاده از یک باتری جداگانه برای بخشهای کنترلی را حذف میکند (به همین دلیل “حذف کننده باتری” نامیده میشود)، و برق مورد نیاز را مستقیماً از باتری اصلی که برای نیروی محرکه موتور استفاده میشود، میگیرد. این کار باعث کاهش وزن و پیچیدگی کلی مدل RC میشود.
عملکرد و انواع BEC
۱. عملکرد اصلی
BEC ولتاژ بالای باتری اصلی (مثلاً یک باتری لیتیوم پلیمر با چندین سلول) را به یک ولتاژ پایین و ایمن (معمولاً ۵ یا ۶ ولت) تبدیل میکند. این ولتاژ پایین برای عملکرد صحیح و جلوگیری از آسیب دیدن قطعات الکترونیکی حساس مانند سرووها و گیرنده ضروری است.
۲. انواع اصلی
مدارهای BEC به دو نوع اصلی تقسیم میشوند که تفاوت آنها در نحوه تنظیم ولتاژ و بازدهی است:
| نوع BEC | نام کامل | نحوه کارکرد | بازدهی | تولید گرما | کاربرد معمول |
| خطی (Linear BEC) | Linear Battery Eliminator Circuit | از یک رگولاتور ولتاژ خطی برای کاهش ولتاژ استفاده میکند که انرژی مازاد را به حرارت تبدیل میکند. | پایین (به ویژه با ولتاژهای ورودی بالا) | زیاد (نیاز به هیت سینک) | مدلهای کوچکتر با مصرف جریان پایین و ولتاژهای ورودی کمتر. |
| سوئیچینگ (Switching BEC یا SBEC/UBEC) | Switching Battery Eliminator Circuit / Universal BEC | از یک رگولاتور ولتاژ سوئیچینگ (Buck Converter) برای تبدیل ولتاژ استفاده میکند که به صورت پالسی عمل میکند. | بالا (تا بیش از ۹۰%) | کم | مدلهای بزرگتر با تعداد سروو زیاد یا هر کاربردی که به جریان بالا و کارایی بالا نیاز دارد. |
- نکته: در مدلهای RC، مدار BEC معمولاً به عنوان بخشی از کنترلر سرعت الکترونیکی (ESC) ساخته میشود، اما در مدلهایی که نیاز به جریان بالا دارند یا از باتریهای ولتاژ بسیار بالا استفاده میکنند، ممکن است از یک BEC خارجی (External BEC یا UBEC) مجزا استفاده شود.
۳. ویژگیهای ایمنی (در مدلهای RC هواپیما)
بسیاری از ESCهای مجهز به BEC برای هواپیماها دارای مدار قطع ولتاژ پایین (LVC) هستند. این مدار هنگامی که ولتاژ باتری اصلی به زیر یک حد مجاز میرسد، برق موتور اصلی را قطع میکند اما برق کنترلر و سرووها را حفظ میکند تا خلبان بتواند کنترل جهتها را برای یک فرود اضطراری یا “مرده پروازی” (Dead-stick Landing) داشته باشد.
این ویدیو کاربرد BEC را در هواپیماهای کنترل از راه دور توضیح میدهد: